Terug naar overzicht
Anne-Mei The: ‘Tijdige psychosociale begeleiding maakt dementie draaglijker’
Dementie is afgrijselijk voor degenen die ermee te maken krijgen. Gelukkig komen er steeds meer interventies met een positieve benadering die de kwaliteit van leven vergroten. In het eerste deel van een serie van vier een interview met Anne-Mei The over de sociale benadering.

‘De mens zien onder de aandoening en de mens zien onder de mantelzorger. Die beweging zie ik de laatste jaren steeds sterker worden, ook bij de gevestigde orde’, zegt hoogleraar Anne-Mei The. ‘Dementiezorg breidt zich uit naar het sociale domein, in plaats van enkel het medische domein. Dat is een goede richting.’
Het was ook de tendens die The waarnam tijdens het dementiefestival ‘Om nooit te vergeten’ op 17 mei in Breda. Van de tientallen initiatieven die daar gepresenteerd werden, ging het overgrote deel over het vergroten van de kwaliteit van leven voor mensen met dementie en hun naasten. Zo waren er MiMakker-clowns die contact maken als taal niet meer vanzelfsprekend is, VR-brillen die aan den lijve laten ondervinden hoe het is om dementie te hebben en taboedoorbrekende films en theatervoorstellingen.

Psychosociale begeleiding

The hield op het festival een sessie over de sociale benadering van dementie. Die benadering vloeit voort uit langdurig onderzoek naar de leefwereld van mensen met dementie en hun naasten. ‘Het gaat om psychosociale begeleiding van mensen met dementie en hun persoonlijke netwerk, om het ziekteproces voor allen draaglijker te maken.’ The gaf de sessie samen met onder meer professionals die in een social trialwerken.

Social trials

The: ‘Op dit moment lopen er vier social trials: in Amsterdam, Rotterdam, Den Bosch en Amstelveen. We werken daar met sociale benadering dementieteams, kortweg SBD-teams. Dementiezorg is zo veelomvattend; al die aspecten vind je niet in één persoon, dat zou een schaap met vijf poten zijn. In een SBD-team zit bijvoorbeeld een casemanager, geestelijk verzorger, systeemtherapeut, welzijnswerker, ervaringsdeskundige en een vrijwilliger, zoals een mantelzorgondersteuner.’

Potentieel uit de samenleving

Samen fungeren ze – voor de persoon met dementie én de naasten – als vertrouwenspersoon, als praktische ondersteuner en als maatje, vertelt The. ‘Naar gelang de behoefte is de ene periode de vertrouwenspersoon nadrukkelijker in beeld, dan weer de systeemtherapeut die de familie helpt in de omgang met het veranderende gedrag en een tijdje later misschien het maatje dat activiteiten onderneemt.’ De SBD-teams maken ook verbinding met het informele netwerk, en vormen op die manier een extra schil. ‘Daarin proberen we het potentieel uit de samenleving zo goed mogelijk in te zetten. We werken met studenten, mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders; we proberen op deze manier ook een antwoord te vinden op het arbeidsmarktvraagstuk.’

Vernieuwende vormen van financiering

De social trials zijn niet alleen inhoudelijke experimenten, het zijn ook proeftuinen voor vernieuwende vormen van financiering. ‘Meer investeren in ondersteuning in de  thuissituatie betekent meer kosten voor de gemeente vanuit het Wmo-budget. Het levert juist een besparing op voor de verpleeghuiszorg c.q. het zorgkantoor, dus voor de Wlz. Want mensen hoeven minder snel naar een verpleeghuis. Het levert ook besparingen op voor de zorgverzekeraar, dus voor de Zvw, vanwege een lagere zorgconsumptie bij huisarts, ziekenhuis en wijkverpleging.’

Meer investeren in de thuissituatie

De vraag hoe die besparingen voor zorgkantoren en zorgverzekeraars terug kunnen stromen naar de gemeenten, is in het huidige systeem nog lastig te beantwoorden. ‘In de trials worden verschillende oplossingen gevonden voor deze puzzel. Iedereen die ik spreek, ziet in dat het die kant op moet: meer investeren in de thuissituatie. Zorgkantoren proberen op verschillende manieren door de schotten tussen wetten te bewegen, maar dat is een hele puzzel. Ook dat is leerzaam; hoe systemen in de weg kunnen zitten. Er speelt een verkenning om transitiemiddelen in te zetten. In een andere trial kijken we of een en ander te financieren is vanuit de kwaliteitsgelden in de verpleeghuiszorg. Wellicht dat ook de betaaltitel casemanagement mogelijkheden biedt. Het is een tijdrovende exercitie, maar het resultaat is dat alles zeker waard, zo verwacht ik.’

Jaarlijks 160 miljoen euro besparen

The hoopt en verwacht met de social trials de meerwaarde dusdanig aan te kunnen tonen dat de schottenproblematiek structureel wordt opgelost. De ramingen in de businesscase die PWC opstelde, stemmen wat dat betreft hoopvol. ‘Als op termijn de SBD-teams de helft van de mensen met dementie bereiken, dan levert dat een jaarlijkse besparing op van ongeveer 160 miljoen euro.’


De komende weken in deze serie: nieuwe technologische mogelijkheden, netwerkzorg en psycho-educatie voor patiënten en naasten.

Bron: Zorgvisie

ipad

Wil jij meer kennis voor jouw zorgonderneming?

Bekijk nog meer voordeel van KenniZ met het Premium Lidmaatschap en sluit je aan.

MEER INFORMATIE EN AANSLUITEN

De KenniZ coöperatie

logo kleemans

logo careportal

logo eldercare

logo westerveld en vossers

Schermafbeelding 2018 06 07 om 13.45.20 copy