Terug naar overzicht
Frans beursfonds verovert Nederlandse zorgmarkt

Het Franse zorgconcern Orpéa heeft door verschillende overnames in korte tijd een marktaandeel van zo'n 10% in de Nederlandse commerciële woonzorg verworven. Experts verwachten dat meer buitenlandse partijen zullen volgen.

In 2015 staakte een groep werknemers van een aantal Orpéa-rusthuizen in België vanwege onder meer de hoge werkdruk.Foto: Patrick De Roo / ID Photo

Vorig jaar nam Orpéa OPA€87,16-1,13% , een grote beursgenoteerde Europese speler in verpleeghuis- en woonzorg, al twee Nederlandse zorginstellingen over. In januari kregen de Fransen wederom groen licht van de toezichthouder voor de overname van de thuis- en ouderenzorginstellingen September, Diaphora en Allerzorg. Het bedrijf wil de komende jaren uitbreiden door de bouw van nieuwe locaties. Ook sluit het meer overnames niet uit.

Doorbraak

Al langer investeren buitenlandse partijen in Nederlands zorgvastgoed zoals seniorenwoningen. Nieuw is dat een buitenlands bedrijf ook Nederlandse instellingen overneemt die zorg leveren.

Een 'kleine doorbraak' die tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen, noemt Jeroen van den Oever de overnames. Van den Oever is directeur van Fundis, een groep zorgaanbieders die zich richt op kwetsbare ouderen en chronisch zieken. 'We hebben een vrij gesloten markt in Nederland met relatief kleine spelers. Dat gaat veranderen. Ik verwacht meer concentratie en ketenvorming, mede gedreven door de toetreding van meer buitenlandse partijen.'

 

Er is interesse vanuit Scandinavië, Frankrijk en België, constateert Rune Aresvik, een in de Nederlandse zorgmarkt gespecialiseerde consultant die ook buitenlandse bedrijven adviseert. 'Buitenlandse concerns verbazen zich vaak over de hoogte van de tarieven in Nederland en zien Nederland als een stabiele markt om een positie op of uit te bouwen.'

Deze partijen zijn over het algemeen financieel zeer sterk en hebben goede toegang tot de financiële markten. Dit maakt het voor hen relatief eenvoudig om investeringen te financieren in tegenstelling tot de kleinere Nederlandse spelers. 'Ook ligt winstuitkering hier politiek gevoelig dus zijn Nederlandse investeerders voorzichtig', zegt Frans van der Plaat, accountant en partner bij Verstegen accountants en adviseurs.

 

Die investeringen zijn hard nodig. Uit een analyse van Aresvik en Van der Plaat blijkt dat de verpleeghuiszorg zich kan opmaken voor een groot tekort aan bedden. Dat vraagt een investering van €4 à 5 mrd zoals het FD maandag meldde. Een gat dat commerciële, buitenlandse spelers kunnen vullen.

Het is moeilijk te zeggen of dit een goede of slechte ontwikkeling is, aldus Van den Oever. Ook de andere experts kunnen dat niet zeggen. 'Het is de vraag of er genoeg checks-and-balances zijn om de toetreding van buitenlandse investeerders volledig aan de markt over te laten', zegt Van der Plaat. 'Het is aan de politiek én de sector zelf om hierover een positie in te nemen.' Deze nieuwe partijen brengen ook veel ervaring en kennis over de zorg mee, benadrukt Aresvik. 'Dus we hebben ze eigenlijk wel nodig.'

Winst in de zorg

Voor de intramurale zorg zoals zieken- en verpleeghuizen geldt een verbod op winstuitkering, dus daar zijn veel private partijen niet in geïnteresseerd. Dat verbod geldt echter niet voor organisaties die zorg thuis geven. Het is commercieel interessant om enerzijds woningen via een vastgoed-bv te verhuren en anderzijds (verpleeg)zorg aan huis te leveren vanuit de zorg-bv. Dit gebeurt veel bij (kleinschalige) woonzorgconcepten voor ouderen of dementerenden.

24 miljard

In de langdurige zorg gaat veel geld om: voor dit jaar is er bijna €24 mrd voor in de begroting van het ministerie van Volksgezondheid voor gereserveerd.

Op de vraag of op deze manier Nederlands zorggeld naar de aandeelhouders van Orpéa zal gaan, antwoordt het concern per e-mail uit Parijs dat 'in de extramurale zorg actieve, for-profitaanbieders zijn toegestaan'. Maar het benadrukt 'geen private-equitybedrijf te zijn met rendementsverwachtingen voor de korte termijn' maar juist een 'zeer lange termijn perspectief' te hebben.

Kwaliteit

De reputatie van Orpéa is niet vlekkeloos. In de buitenlandse pers verschenen de afgelopen jaren negatieve verhalen. In België deed een aantal (anonieme) oud-medewerkers hun beklag dat de kwaliteit van de zorg tekortschoot. Er zijn stakingen geweest door medewerkers van een aantal Orpéa-instellingen in België, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Ze klaagden over hoge werkdruk, onderbezetting en te lage lonen.

Orpéa laat weten dat de klanttevredenheid hoog is, maar dat er 'helaas altijd mensen zijn die niet tevreden zijn ondanks al onze inspanningen'. Het bedrijf benadrukt goede relaties te hebben met de vakbonden, een groot belang aan kwaliteit te hechten en daarop veelvuldig te controleren.

De gevolgen van Orpéa's overnames voor de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg zijn niet meegenomen in de goedkeuring van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Zij kan daar namelijk niet op toetsen. 'Wij vinden wel dat zo'n zorginhoudelijke toets er zou moeten komen', schreef de NZa in het persbericht over de goedkeuring van Orpéa's overnameplannen. Bij de toetsing door de NZa speelt de nationaliteit van de overnemende partij geen rol.

Wat doet Orpéa?

Orpéa heeft bijna 87.000 bedden op 850 locaties, een vastgoedportefeuille ter waarde van €5,3 mrd, een omzet van ruim €3 mrd en maakte in 2017 bijna €200 mln winst. Het Canadese pensioenfonds CPPIB is met een belang van 22% grootaandeelhouder.

In januari kreeg het toestemming om een aantal instellingen over te nemen die woonzorg voor dementerenden leveren (September, Stichting Diaphora Zorgverlening en Stichting Diaphora Woonvoorzieningen) en een instelling voor specialistische thuiszorg (Allerzorg). Eerder vorig jaar nam Orpéa al Dagelijks Leven over (woonzorg voor dementerenden) en Woonzorgnet (beschermd wonen in de GGZ). Op 21 januari kondigde Allerzorg de overname van Flexiekids en Stichting Care for Cancer aan.

De totale omzet van deze zorgbedrijven ligt naar schatting van het FD op basis van (bekende) jaarrekeningen om en nabij de €100 mln. De omzet uit de vastgoedcomponent is onbekend. Deze bv's hoeven geen winst-en-verliesrekening te deponeren. Niet alle instellingen draaien even goed. Woonzorgnet heeft in 2015 en 2016 bij elkaar nog €1,1 mln dividend kunnen uitkeren. Maar Stichting Diaphora Zorgverlening is met een negatief eigen vermogen van bijna €600.000 op een balanstotaal van ruim €128.000 in feite technisch failliet.

Bron: FD 

ipad

Wil jij meer kennis voor jouw zorgonderneming?

Bekijk nog meer voordeel van KenniZ met het Premium Lidmaatschap en sluit je aan.

MEER INFORMATIE EN AANSLUITEN

De KenniZ coöperatie

logo kleemans

logo careportal

logo eldercare

logo westerveld en vossers

Schermafbeelding 2018 06 07 om 13.45.20 copy