Terug naar overzicht
Karin Kuhlmann reageert op artikel in Trouw: Niet elke oudere is blij dat het verpleeghuis opengaat

Karin Kuhlmann, expert op gebied van 'Aandacht voor Dementie' en deskundige verbonden aan het KenniZ platform wil met onderstaand artikel graag reageren op de gezonden brief n.a.v. artikel in trouw van 21 mei 2020. Karin ondersteunt zorgondernemers binnen dit thema met advies, training en begeleiding. 

https://www.trouw.nl/binnenland/niet-elke-oudere-is-blij-dat-het-verpleeghuis-opengaat~b9b69ca4/

Inzicht leidt tot balans voor ouderen in verpleeghuis

Recent las ik het artikel waarin ouderenpsycholoog Sarah Blom en zorgverlener Ellen Meerveld aangeven dat de coronacrisis en het daaraan gekoppelde bezoekverbod in verpleeghuizen, rust geeft voor sommige ouderen met dementie. Deze groep heeft volgens Blom en Meerveld pré-COVID teveel prikkels gekregen. Enerzijds zou dit komen door de hoeveelheid specialisten en bezoekers die de gemiddelde oudere met dementie per dag te verstouwen krijgt. Anderzijds zou ook de manier waarop met name familie en vrijwilligers met de ouderen communiceren te veel druk leggen op hun realiteitszin. Wat volgens hen ontbreekt is een goede balans en filter van prikkels.

Onrust veroorzaken we met elkaar

Dit onderwerp is naar mijn mening onderbelicht gebleven in het nieuws en ik vind het heel goed dat Blom en Meerveld dit naar voren brengen. Vanuit het perspectief van de familie en de mensen met dementie voel ik mij geroepen om hier dieper op in te gaan. In mijn werk als coach en adviseur voor verpleeghuizen en familie van ouderen met dementie, heb ik namelijk ervaren hoe we elkaar kunnen helpen. De aannames die ik in het artikel lees, getuigen naar mijn idee van te weinig zicht op de werkelijke situatie en leiden zo tot te gemakkelijke conclusies betreffende de dementerende oudere en de familie. Want aan de andere kant hoor ik familie bijvoorbeeld ook zeggen: “Daar staan die verzorgenden weer met elkaar luidkeels te kletsen, en mijn moeder zit alleen aan tafel te verpieteren.” 

Echt leren kijken is de sleutel

Vaak krijgt de familie onvoldoende goede ondersteuning in het doorzien van de situatie en gaat het niet per definitie om acceptatie zoals in het krantenartikel wordt gesuggereerd. Het zou zoveel schelen als bijvoorbeeld een dochter leerde om écht te kijken naar de belevingswereld van haar vader en de vaardigheid krijgt om daar goed op te reageren. Als dit kijken wordt ontwikkeld, ontstaat er in verpleeghuizen vanzelf meer rust. Dat is de balans die we met elkaar proberen te bereiken. 

Hier een praktijksituatie vertelt door een dochter:

‘Toen mijn moeder en ik na een wandelingetje terug waren bij het gebouw van het tehuis, zei mijn moeder: “Waar zijn we hier?” Waarop ik antwoordde: “Hier woon jij”. Ik probeerde mijn moeder iets duidelijk te maken, maar merkte dat dat helemaal niet lukte en dat zij juist onrustiger en angstiger werd.

Later leerde ik van Karin dat ik in zulke situaties niet hoef te zeggen hoe het precies zit en ook niet van alles hoef uit te leggen. Die ingewikkelde informatie geeft alleen maar onrust. Voor mij maakt dit inzicht een wereld van verschil. Ik had vaak het gevoel dat ik moest zeggen hoe iets zat, zodat ik mijn moeder kon geruststellen. Maar daar zit natuurlijk een behoefte van mijzelf achter. Mijn moeder heeft door haar dementie iets heel anders van mij nodig: rust, vertrouwen en een ontspannen gevoel. Nu ik dat uitleggen heb losgelaten, is ons samenzijn veel zachter en rustiger geworden.’

Uit dit voorbeeld blijkt dat het niet gaat om ‘accepteren’, maar om ‘inzicht’. 

Inzicht is alles

De situatie met Covid-19 in de tehuizen doet ons inzien dat ons gedrag een grote invloed heeft op de bewoners. Met het sluiten van de deuren is dit probleem dus zichtbaarder geworden, maar hier ligt de oplossing niet in het weghouden van familie bij de bewoner. Een kalme sfeer is ook te bereiken mèt familie en vrijwilligers. In het artikel lees ik dat familie en vrienden ‘nog niet hebben geaccepteerd, dat de persoon die er ooit was niet meer bestaat’ en dat ‘rouwverwerking nodig is’. Volgens mij gaat het niet per sé om rouwverwerking en accepteren alleen, maar moeten we het breder bekijken. Het gaat om inzicht, kennis en vaardigheden die we aan elkaar moeten overdragen, want ook voor verzorgenden, de manager en alle andere betrokkenen is dat inzicht niet altijd vanzelfsprekend. Als iedereen meer inzicht krijgt, leidt dit tot meer evenwicht tussen levendigheid en kalmte voor de cliënten.

Verademing voor wie?
Laten we heel voorzichtig zijn in de aanname dat sommige bewoners van het verpleeghuis ‘blij’ zijn dat er nu niemand meer langskomt en dat het wel ‘lekker rustig’ is. Om te kunnen interpreteren dat het een verademing is voor de oudere met dementie moet je inzicht hebben in de mate van onder andere tijdsbesef, hechting met specifieke familieleden of überhaupt de mate waarin iemand zich bewust is van de omgeving en recente veranderingen. Rust is op zich natuurlijk prima, maar het stopzetten van dagactiviteiten en bezoek is niet per definítie rustgevend.

Of is het een verademing voor de medewerkers? Dat kan natuurlijk, alle begrip hiervoor, maar dan moet het dáárover gaan. Dan moeten we het hebben over hoe we het samen met familie zo prettig en gestroomlijnd mogelijk kunnen laten lopen en om welke reden het een verademing is voor de medewerkers, zodat we hen ook bij kunnen staan in zo efficiënt en prettig mogelijk zorg verlenen.

Graag nodig ik u uit om hier verder over door te praten in het belang van alle betrokkenen. 

Met vriendelijke groeten,
Karin Kuhlmann

www.konvida.nl

ipad

Wil jij meer kennis voor jouw zorgonderneming?

Download de KenniZ app en ontvang elke dag het nieuws van de kleinschalige zorg. Ontdek het voordeel met een KenniZ Premium Lidmaatschap.

MEER INFORMATIE EN AANSLUITEN

De partners van KenniZ

Schermafbeelding 2020 04 23 om 16.46.54

Schermafbeelding 2020 04 23 om 15.50.56

 

 

LOGOSOVIB 1

Schermafbeelding 2020 04 23 om 15.55.22

Schermafbeelding 2020 04 23 om 16.16.51

Schermafbeelding 2020 04 23 om 16.16.23 copy copy copy

 

Schermafbeelding 2020 04 23 om 16.49.20

Schermafbeelding 2020 04 23 om 15.59.33 copy

Schermafbeelding 2020 04 23 om 15.58.54

Logo hd architecten